زراعت چوب؛ ضرورت راهبردی برای نجات جنگلها و پایداری صنایع چوب کشور
به گزارش روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان، مصطفی خرسند اعلم در کارگاه آموزشی پاسخگویی به استعلامات صنایع چوبی و سلولزی اظهار داشت: تداوم فعالیت صنایع چوب و کاغذ کشور بدون تأمین پایدار مواد اولیه ممکن نیست و توسعه زراعت چوب، مهمترین راهکار برای حفظ جنگلهای طبیعی، جلوگیری از قاچاق چوب و پایداری چرخه تولید در صنایع چوبی به شمار میرود.
وی با بیان اینکه طرح جامع صیانت از جنگلها نخستینبار در سال ۱۳۸۰ به هیئت دولت ارائه و در سال ۱۳۸۲ به تصویب هیئت وزیران رسید، تصریح کرد: طرحی که نقش مهمی در تأمین اعتبارات حفاظتی، ساماندهی فعالیتهای مرتبط با جنگلها و ضابطهمند شدن صنایع وابسته به چوب و منابع طبیعی ایفا کرد.
خرسند اعلم افزود: صنایع چوبی، مجموعهای از واحدهای تولیدی و فرآوری هستند که در حوزه تولید فرآوردههایی همچون تخته، نئوپان، MDF، چیپس چوب، کاغذ، مبلمان و سایر محصولات وابسته فعالیت میکنند. این صنایع به دو بخش اصلی صنایع بالادستی و پاییندستی تقسیم میشوند و بهدلیل ارتباط مستقیم با منابع طبیعی، نیازمند نظارت و برنامهریزی دقیق هستند.
او ادامه داد: در زمان تدوین این طرح تلاش شد تا فعالیت صنایع مرتبط با چوب، جنگل و منابع طبیعی ضابطهمند شود تا هیچ واحد صنعتی بدون دریافت استعلام از سازمان منابع طبیعی، محیط زیست و دستگاههای ذیربط، مجوز فعالیت دریافت نکند.
این مسئول با اشاره به پراکنش صنایع چوبی در کشور گفت: امروز واحدهای فعال صنایع چوبی در سراسر کشور پراکندهاند، اما تمرکز اصلی آنها در استانهای شمالی و استانهای همجوار این مناطق قرار دارد؛ چراکه دسترسی به مواد اولیه و زیرساختهای مرتبط در این نواحی بیشتر است.
این مقام حوزه منابع طبیعی افزود: در حال حاضر ۱۴ واحد فعال صنایع نئوپان و دو واحد کاغذسازی در کشور فعالیت دارند. صنعت کاغذ از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا کاغذ یک کالای راهبردی و استراتژیک محسوب میشود و توسعه تولید داخلی آن برای کشور اهمیت فراوانی دارد.
وی همچنین از وجود حدود ۱۵ پروژه در حال راهاندازی در حوزه صنایع چوب و فرآوردههای وابسته خبر داد و گفت: توسعه این صنایع بدون تأمین پایدار مواد اولیه ممکن نیست و اگر برنامهریزی دقیقی صورت نگیرد، فشار بر جنگلهای طبیعی افزایش خواهد یافت.
خرسند اعلم با اشاره به وضعیت جنگلهای کشور اظهار کرد: در گذشته جنگلهای تجاری کشور عمدتاً در شمال قرار داشتند و عرصههایی همچون جنگلهای هیرکانی، ارسباران و زاگرس نیازمند حفاظت جدی بودند. متأسفانه امروز بخش قابلتوجهی از جنگلهای زاگرس به تکپایههای بلوط تبدیل شده و شرایط نگرانکنندهای بر این عرصهها حاکم است.
وی قاچاق چوب را یکی از تهدیدهای جدی منابع طبیعی کشور دانست و افزود: «قاچاق چوب خسارتهای گستردهای به جنگلها وارد میکند و علاوه بر تخریب پوشش گیاهی و برهمزدن تعادل اکولوژیک، موجب تضعیف اقتصاد رسمی صنایع چوب نیز میشود. متأسفانه برخی واحدها با استفاده از خلأهای قانونی، چوب قاچاق را در کوتاهترین زمان به چیپس تبدیل میکنند که این مسئله شناسایی منشأ چوب را دشوار میسازد.
خرسند اعلم ادامه داد: امروز دو تهدید اصلی شامل تولید زغال و فعالیت برخی واحدهای چیپس چوب، فشار قابلتوجهی بر جنگلهای هیرکانی وارد کردهاند و در صورت نبود نظارت مستمر، این روند میتواند خسارات جبرانناپذیری به منابع طبیعی کشور وارد کند.
وی با تأکید بر ضرورت توسعه زراعت چوب تصریح کرد: زراعت چوب امروز یک ضرورت اجتنابناپذیر برای کشور است؛ چراکه صنایع چوب، کاغذسازی و واحدهای تولیدی برای ادامه فعالیت و باقی ماندن در چرخه تولید، نیازمند تأمین مستمر مواد اولیه هستند. توسعه زراعت چوب میتواند ضمن تأمین نیاز صنایع، از فشار بر جنگلهای طبیعی جلوگیری کرده و مانع تخریب این سرمایههای ملی شود.
خرسند اعلم در پایان تأکید کرد: صیانت از جنگلها نیازمند همکاری همه دستگاههای اجرایی، نظارت مستمر و حمایت از زراعت چوب است؛ زیرا هرگونه بیتوجهی به این عرصهها، خسارات جبرانناپذیری برای محیط زیست و آینده کشور به همراه خواهد داشت.
نظر شما :