بررسی بیواکولوژی دارواش پاکوتاه گونه جنگل های شمالغرب

به گزارش روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی وآبخیزداری استان زنجان، مجید معانی رئیس اداره جنگلداری و جنگلکاری منابع طبیعی و آبخیزداری استان گفت: امروزه به علت عواقب ناشی از زندگی ماشینی، ارزش جنگل ها و حفظ آن بیش از گذشته احساس می شود.

به گفته وی جنس سرو کوهی شامل 60 گونه و تعداد زیادی زیر گونه می باشد.

او افزود: اجتماعات ارس در بسیاری از نقاط دنیا در مقایسه با قلمرو سوزنی برگان از سخت ترین شرایط اقلیمی (حتی تا 40- درجه سانتی گراد ) و فقیرترین شرایط خاکی برخوردارند که موجب تهدید استمرار حیات این گونه شده است(2). گونه سرو کوهی معمولا"از ارتفاع 1800تا 2500 متر در شیبهای جنوبی البرز ، از 2000 تا 3000 متر در مناطق مرکزی زاگرس و از 3400 به بالا در مناطق جنوبی به صورت پایه های های پراکنده ظاهر می شوند که این رویشگـاه ها تحت عنوان جنگلهـــای ارس مسـاحتی حـــدود 3/1 میلیون هکتار را در بر می گیرد.                 

 به گفته معانی کپه های بزرگ دارواش بسیاری از درختان را آلوده می سازد ، در برخی مواقع به قدری فراوان وشایع می شود که باعث مرگ درخت میزبان می شود. دارواش در آلودگی کم ، باعث کاهش رویش و کجی و تورم در محل آلودگی می شوند و بطور کلی باعث ایجاد نقص فیزیولوژیک وبدشکل شدن درختان می شوند اما در آلودگی های خیلی شدید یعنی زمانی که قسمت اعظم تاج میزبان با کپه های دارواش جایگزین شود باعث مرگ یکباره درخت می شوند.

رئیس اداره جنگلداری و جنگلکاری منابع طبیعی و آبخیزداری استان در ادامه اظهار داشت: به هر جهت درختان مبتلا به دارواش به خصوص درختان به شدت مبتلا نسبت به حمله آفات، امراض سوسک های پوست خوار، خشکی و سایر فشار های محیطی ضعیف تر از سایرین عمل می کنند. Douglas  در سال  1914 اشاره کرد که دارواش پاکوتاه بیشتر در مناطقی که خاک‌های خشک و ماسه‌ای دارند دیده می‌شود.

 Korstian در سال1924 گزارش داد که A. campylopodum در خاک‌های بازالتی فراوانی بیشتری داشت.Hawksworth  در سال 1959مشاهده نمود که Arceuthobium vaginatum در نیومکزیکو، در شیب‌های جنوب‌غربی بیشترین فراوانی و در شیب‌های شمالی و شمال شرقی، کمترین فراوانی را دارد اما در مورد A. douglasii بیشترین فراوانی در جهت‌های شمالی بود.  Daniels  و Andrews در سال1960یافتند که اختلاف معنی‌داری بین فراوانی دارواش پاکوتاه در شیب‌های متوسط و تند وجود ندارد اما این موضوع برای شیب‌های ملایم با هر کدام از شیب‌های متوسط و تند، به صورت معنی‌داری متفاوت بود.

 اهداف اصلی این تحقیق شامل بررسی میزان آلودگی Arceuthobium oxycedri در توده‌ها و جهت‌های جغرافیایی مختلف ، بررسی میزان آلودگی با سطوح مختلف تاج درختان ، با شادابی و کیفیت تاج و قطر درختان 

يكي از مهمترين عوامل نابودي درختان كهن‏سال و ديرزيست ارس در رويشگاههاي منطقه جیش آباد  شهرستان طارم ، گياهي نيمه انگل از گروه دارواش‏هاي كوتاه يا كوتوله (Dwarf Mistletoes ) از خانواده Viscaceae مي‏باشد.

در طي بررسي زيست شناسي و تعيين پراكنش آن در منطقه جیش آباد شهرستان طارم و ساير رويشگاههاي ارس در استان زنجان ، ایران مشخص گرديد كه گونه دارواش مورد نظر داراي نام علمي Arceuthobium oxycedri   است.

برای تعيين درصد و شدت آلودگي و بررسي كيفيت و كميت آن بر روي گونه ميزبان، قطعات نمونه نیم هکتاری (./5ha)  در 4 جهت جغرافیایی به طور تصادفی انتخاب گردید كه در داخل هر قطعه نمونه درختان سالم و آلوده و همچنين فاكتورهاي رويشي ميزبان از جمله ارتفاع درخت و تنه، قطر برابر سينه، ‌طول، عرض و ارتفاع تاج، كيفيت تاج و ميزان آلودگي به انگل در سطوح مختلف تاج مورد اندازه گیری قرار گرفت.

 نتایج حاصل از بررسی ها نشان داد که دارواش پاکوتاه اغلب درختان با حجم تاج، مساحت تاج، ارتفاع و قطر برابر سینه بزرگتر را تحت تاثیر قرار می دهد.

همچنین مشخص گردید که ميزان آلودگي درختان ارس در جهت‌های جنوبي نسبت به سایر جهات بیشتر است.

انتهای پیام /