بیابانزایی، یکی از چالشهای پیش روی زنجان
مدیرکل منابعطبیعی و آبخیزداری استان زنجان گفت: بدون توجه به مسائل اقتصادی و اجتماعی نمیتوانیم برخورد مناسب برای برطرف کردن مشکلات منابعطبیعی داشته باشیم.
به گزارش ایسنا، منطقه زنجان، خلیل آقاجانلو در چهارمین همایش منطقهای تغییر اقلیم و گرمایش زمین که در دانشگاه تحصیلات تکمیلی علومپایه زنجان برگزار شد، گفت: بسیاری از تخریبها ریشه در مدیریت ما دارد و نمیتوان این مشکلات را گردن تغییر اقلیم بیندازیم و مدیریت نادرست ما میتواند موجب تشدید این موضوع شود.
وی با اشاره به اینکه 2200 هکتار مساحت استان است، اظهار کرد: 56 درصد این میزان را اراضی منابعطبیعی استان تشکیل میدهد و ما جزو استانهای کمبرخوردار از نظر پوشش جنگلی هستیم و زنجان استانی مرتعی است.
این مسئول خاطرنشان کرد: متوسط بارندگی استان زنجان 300 میلیمتر بوده و برای کشت دیم مناسب است و همین عامل یک مشوق برای کشت دیم جو است که باعث میشود با توجه به تکنولوژی و ورود ماشینآلات گسترده باعث تغییر کاربری اراضی میشود.
مدیرکل منابعطبیعی و آبخیزداری استان زنجان گفت: در حدود 90 میلیون هکتار بیابان را در سطح کشور داریم که حدود 55 درصد مساحت کشور را تشکیل میدهد که یکی از چالشهای اصلی ما است؛ چرا که در حدود 85 درصد کشور را مناطق خشک و نیمهخشک تشکیل میدهد که اگر در مدیریت اکوسیستمها غفلتی انجام گیرد قطعا این روند را تشدید میکند.
وی با اشاره به روند بیابانزایی افزود: تغییر اقلیم، مدیریت ناپایدار آب، تخریب سرزمین، شاخصهای بیابانزایی، تضعیف اکوسیستم و جابهجایی گونههای گیاهی، بحران آب از عواملی است که کم و زیاد در کشورمان میبینیم که با توجه به وضعیت اقلیمی در مناطق مختلف وجود دارد.
آقاجانلو گفت: در حال حاضر یکی از دغدغههای اصلی دولت و مردم، بحث ریزگردها است که برای سال آینده حدود 150 میلیون دلار از صندوق توسعه ملی دولت مصوب کرده است که در جهت کنترل ریزگرد به سازمان مدیریت جنگلداری و دستگاههایی که در این راستا مسئول هستند، قرار گیرد.
وی با اشاره به عوامل ایجاد ریزگردها خاطرنشان کرد: در حال حاضر هیچ بیابانی نداریم ولی با توجه به پیشبینیهای صورت گرفته است، امکان اینکه بیابانهای اولیه و ثانویه در استان ایجاد شود، وجود دارد. تغییر اقلیم، خشکسالی، کمبود بارش، پوشش گیاهی در اثر تغییر کاربری و چرای بیرویه و کمآبی رودخانهها که به جرات میتوان گفت دیگر رودخانه دائمی در سطح استان وجود ندارد و باعث گسترش اراضی بیابانی در سطح استان شده است.
این مسئول خاطرنشان کرد: با تحقیقات صورت گرفته به این نتیجه رسیدیم که تهدیداتی در استان در زمینه بیابانزایی وجود دارد که میتواند استان زنجان را با چالشهایی روبهرو کند.
وی با اشاره به پیامدها و مشکلاتی که ریزگردها ایجاد میکنند، گفت: هجوم ریزگردها یا طوفانهای شن بر مراکز زیستی، خسارت اقتصادی زیادی وارد میکند و موجب تعطیل شدن، ادارات و دستگاهها، مدارس، همچنین خسارتهایی که به زیرساختها میتواند وارد کند. مثل از بین رفتن راهها، ساختمانها، آلوده شدن آبها، شیوع انواع بیماریها و مهمتر از همه بحث مهاجرت و بروز مسائل امنیتی و اجتماعی که میتواند چالشهای زیادی را برای هر کشوری ایجاد کند و مقدمهای برای از بین رفتن سرزمین شود.
آقاجانلو افزود: این عوامل میتواند 33 درصد استان را در آینده تحت تاثیر قرار داده و موجب بیابانزایی شود.
وی با اشاره به درجهبندی مراتع به مرتع خوب، متوسط و ضعیف، افزود: با توجه به تغییرات اقلیمی، به نوعی مراتع ضعیف ما قابلت تبدیل شدن به کانونهای ریزگرد و بیابانی را دارند و یکی از چالشهای ما اکنون چمن سلطانیه است که پیشینه تاریخی طولانی دارد ولی متاسفانه اراضی کشاورزی این چمن را احاطه و به علت حفر چاههای متعدد در اطراف زمینهای کشاورزی موجب شده است تا این منطقه به عنوان کانون تولید ریزگردها در آینده شناخته شود.
مدیرکل منابعطبیعی و آبخیزداری استان زنجان گفت: بحث ریزگردها در دهه 1930 با توسعه زمینهای کشاورزی در آمریکا نیز اتفاق افتاد و به دلیل اینکه ریزگردها در این مناطق شدت یافت، سیستم توسعه اراضی کشاورزی متوقف شد و به جای آن به کاشتن نهال پرداختند. ضمن اینکه در اینجا معیشت کشاورزان نیز مدنظر قرار گرفت. همچنین باید در نظر داشت که بدون حفظ زمینه معیشت کشاورزان حفظ منابعطبیعی ممکن نیست.
وی افزود: یکی دیگر از چالشهای پیش روی منابعطبیعی بحث آتشسوزی است که باتوجه به اینکه تعداد روزهای بادی در روزهای گذشته از 70 روز به 200 روز افزایش و دمای متوسط نیز افزایش یافته است، احتمال وقوع آتشسوزی نیز تشدید یافته است، ضمن اینکه باید در نظر گرفت رساندن امکانات خاموشسازی و اطفای حریق نیز به سختی صورت میگیرد.
مدیرکل منابعطبیعی و آبخیزداری استان زنجان گفت: بالغ بر 65 هزار هکتار در استان جنگل طبیعی داریم که در طارم و بخشی از شهرستان زنجان قرار دارد. جنگلها میتوانند 40 برابر شرایط معمولی در خود آب ذخیره کنند. هماکنون یکی از موضوعات درگیر کننده منابعطبیعی در بحث جنگل آفات است که باید به صورت مکانیکی با آن برخورد کرد و مدیریت این آفات بسیار دشوار است که این موضوع میتواند موجب تضعیف جنگلها و در پی آن تغییر اقلیم شود.
آقاجانلو ادامه داد: بخشی نگاه کردن دستگاههای دولتی به طوری که اقدامات همدیگر را تحتالشعاع قرار میدهند یکی دیگر از موضوعاتی است که آسیبزا است. توجه به بحث آماری و شناسایی ظرفیتها و استفاده از توانایی فیزیولوژیکی هر منطقه، یکی دیگر از موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: بدون توجه به مسائل اقتصادی و اجتماعی نمیتوانیم برخورد مناسب برای برطرف کردن مشکلات منابعطبیعی داشته باشیم.
نظر شما :